Prawo pacjenta do informacji – fundament świadomego leczenia
Prawo pacjenta do informacji to nie tylko prawo – to fundament partnerskiej relacji między pacjentem a personelem medycznym. Lekarz ma obowiązek przekazać pacjentowi rzetelne, jasne i zrozumiałe informacje, które pozwolą mu świadomie podjąć decyzję o leczeniu.
Świadomy pacjent to bezpieczny pacjent. Obowiązek informacyjny lekarza nie jest formalnością, ale elementem budowania zaufania i wspólnego podejmowania decyzji o leczeniu. Naszym celem jest, by każdy pacjent w Polsce wiedział, że ma prawo pytać i oczekiwać jasnych odpowiedzi – podkreśla Bartłomiej Chmielowiec, Rzecznik Praw Pacjenta.
Lekarz ma obowiązek udzielić pacjentowi pełnej, rzetelnej i zrozumiałej informacji. Zakres obowiązku informacyjnego lekarza zależy od wieku, stanu i woli pacjenta:
- pacjent pełnoletni i przytomny – otrzymuje pełną informację o swoim stanie zdrowia oraz planowanym leczeniu;
- pacjent małoletni powyżej 16 roku życia – prawo do informacji przysługuje zarówno jemu, jak i przedstawicielowi ustawowemu;
- pacjent małoletni poniżej 16 roku życia – informacje otrzymuje przedstawiciel ustawowy, a pacjentowi przekazuje się je w zakresie i formie odpowiedniej do jego możliwości zrozumienia;
- pacjent nieprzytomny lub niezdolny do zrozumienia informacji – informacje przekazywane są osobie bliskiej lub upoważnionej.
Pacjent może również wskazać osobę lub osoby, którym lekarz będzie przekazywać informacje o jego stanie zdrowia.
Każdy pacjent ma prawo wiedzieć:
- jaki jest jego stan zdrowia i rozpoznanie;
- jakie metody diagnostyczne i lecznicze są proponowane oraz jakie mogą być ich skutki;
- jakie są możliwe następstwa zastosowania lub zaniechania leczenia;
- jakie są rokowania i wyniki dotychczasowego leczenia.
Obowiązek informacyjny realizowany jest w formie rozmowy z pacjentem. Nie ma wymogu zachowania szczególnej formy, jednak dla celów dowodowych ważne jest jej odpowiednie udokumentowanie. Informacje powinny być przekazywane w sposób przystępny i dostosowany do pacjenta – z użyciem prostego języka, jasnych komunikatów, a w razie potrzeby także materiałów wspierających (np. ulotek, rysunków, animacji).
Wyjątki od obowiązku informacyjnego:
- na żądanie pacjenta lekarz może ograniczyć lub wyłączyć udzielanie informacji;
- lekarz może ograniczyć informacje o rokowaniu, jeśli ich ujawnienie mogłoby zaszkodzić pacjentowi – wyłącznie w uzasadnionych przypadkach, z poszanowaniem dobra pacjenta.
Rzecznik Praw Pacjenta w 2024 roku odnotował 10 415 zgłoszeń dotyczących prawa do informacji, co stanowi ponad 10,5% wszystkich zgłoszeń.
Pacjenci najczęściej skarżyli się na:
- brak przekazywania informacji o przysługujących im prawach (około 50% zgłoszeń);
- problemy z procedurą składania skarg.
W ciągu pierwszych 3 kwartałów 2025 r. do Rzecznika spłynęło 6911 sygnałów i zgłoszeń dotyczących prawa do informacji. Ponad 80% z nich dotarło do Rzecznika za pomocą Infolinii, 18% to zgłoszenia pisemne.
W 36% spraw zgłaszanych pisemnie sygnalizowano problemy dotyczące prawa do informacji o stanie zdrowia lub leczeniu, a w 44% zgłaszano niewłaściwą informację o prawach pacjenta.
Za pośrednictwem infolinii 34% zgłoszeń dotyczyło niewłaściwej informacji o prawach pacjenta, 30% informacji o procedurze składania skarg, natomiast 8% prawa do informacji o stanie zdrowia lub leczeniu.
Źródło: rpp.gov.pl
Zachęcamy do zakupu subskrypcji portalu -> TUTAJ.
Sprawdź wszystkie produkty dostępne w naszym sklepie internetowym.
