Rtęć z gabinetów stomatologicznych – poszukiwania ministerialne
Na ile poważne jest ryzyko niekontrolowanego zrzutu rtęci z plomb amalgamatowych do kanalizacji? Wiceministra klimatu i środowiska Anita Sowińska zapewnia, że nadzór będzie prowadzony, chociaż zasady jego realizacji nie są precyzyjne.
- Posłowie Michał Jach, Waldemar Andzel i Dariusz Matecki wskazują na ryzyko zrzutu rtęci z amalgamatu do kanalizacji i brak systemowych kontroli
- Wiceministra Anita Sowińska z Ministerstwa Klimatu i Środowiska przekonuje, że Inspekcja Ochrony Środowiska weryfikuje obieg amalgamatu stomatologicznego
- Obowiązek posiadania separatorów amalgamatu dotyczy gabinetów usuwających wypełnienia amalgamatowe, więc pomysł ogólnopolskich kontroli wszystkich placówek może nie mieć podstaw prawnych – i co ważne – sensu
Kontrole gabinetów. Co z separatorami amalgamatu?
Według grupy posłów Michała Jacha, Waldemara Andzela i Dariusza Mateckiego istnieje niebezpieczeństwo, że właściciele gabinetów stomatologicznych dopuszczają do niekontrolowanego zrzutu toksycznej rtęci do kanalizacji. Tak może być, bowiem nie istnieje systemowa kontrola, która by przyniosła odpowiedź czy lekarze dentyści korzystają z separatorów amalgamatu.
Według wiedzy posłów inspektoraty ochrony środowiska nie prowadzą i nie prowadziły kontroli gabinetów stomatologicznych pod względem stosowania w nich separatorów amalgamatu.
W opinii parlamentarzystów sprawą – w trybie pilnym – powinien zająć się resort ochrony środowiska.
Posłowie wspomnieli o firmie, która dysponuje zaawansowaną technologią utylizacji zużytego amalgamatu i odbiera rocznie ok. 200 t takich odpadów z gabinetów na całym świecie. Dlaczego taki proces nie jest powszechnie realizowany w Polsce? – dopytują posłowie.
Na pytania posłów odpowiadają przedstawiciele rządu
Parlamentarzyści chcieliby wiedzieć:
Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska wie o braku centralnych wytycznych dla inspektoratów w zakresie kontroli odpadów z amalgamatu?
Anita Sowińska podsekretarz stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska oświadczyła, że jednym ze stałych ogólnopolskich celów kontroli Inspekcji Ochrony Środowiska jest nadzór nad gospodarką odpadami medycznymi i weterynaryjnymi. W ramach kontroli przeprowadzanych na podstawie tego celu w gabinetach stomatologicznych, weryfikowana jest również zasadność posiadania przez nie separatorów amalgamatu.
Brak centralnych, szczegółowych wytycznych dotyczących kontroli w zakresie separatorów amalgamatu nie oznacza, że takie działania nie są przez Inspekcję Ochrony Środowiska prowadzone – poinformowała wiceministra.
Z informacji Ministerstwa Klimatu i Środowiska wynika, że z uwagi na ograniczone zasoby Inspekcji Ochrony Środowiska, działania tego typu są prowadzone w oparciu o ocenę ryzyka związanego z prowadzeniem danej działalności gospodarczej, skupiając się w pierwszej kolejności na potencjalnie najwyższym ryzyku w odniesieniu do zdrowia i życia ludzkiego, środowiska oraz działaniach interwencyjnych, które również stanowią priorytet w działalności Inspekcji.
Przepisy odnoszące się do amalgamatu stomatologicznego
Zagadnienie gospodarowania amalgamatem stomatologicznym jest ściśle regulowane przez przepisy prawa unijnego oraz krajowego, w szczególności przez rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/852 z 17 maja 2017 r. w sprawie rtęci oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1102/20081 – podaje Anita Sowińska.
Natomiast amalgamat dentystyczny, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Klimatu z 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów, ze względu na zawartość rtęci klasyfikowany jest jako odpad niebezpieczny o kodzie 18 01 10*oraz zaliczany do odpadów medycznych.
Postępowanie z odpadami medycznymi reguluje przede wszystkim rozporządzenie Ministra Zdrowia z 5 października 2017 r. w sprawie szczegółowego sposobu postępowania z odpadami medycznymi.
W tym zakresie, zgodnie z informacjami przekazanymi przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (GIOŚ) kontrole w gabinetach stomatologicznych prowadzone są we współpracy Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz Inspekcji Ochrony Środowiska na podstawie ustawy z 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (ustawa PIS) oraz ustawy z 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska – wynika z informacji Ministerstwa Klimatu i Środowiska.
Jak Ministerstwo Klimatu i Środowiska odnosi się do przypadków traktowania przez organy ochrony środowiska działalności związanej z emisją lub potencjalną emisją rtęci jako działalności „niskoszkodliwej”?
Anita Sowińska podała, że z informacji uzyskanych od GIOŚ wynika, iż sformułowanie o „niskoszkodliwej” emisji nie znajduje potwierdzenia w żadnym oficjalnym stanowisku Głównego Inspektora Ochrony Środowiska.
GIOŚ nie posiada też wiedzy o istnieniu jakiegokolwiek stanowiska wojewódzkich inspektorów ochrony środowiska, które aprobowałoby lub potwierdzałoby zasygnalizowaną tezę. Jest zatem ona nieuprawniona (nie znajduje podstaw w obowiązujących przepisach ani w praktyce organów ochrony środowiska).
Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska planuje wydanie wytycznych dla Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska w celu przeprowadzenia ogólnopolskiej akcji kontrolnej w gabinetach stomatologicznych w zakresie posiadania i prawidłowej eksploatacji separatorów amalgamatu?
Anita Sowińska zapewniła, że wydanie wytycznych dotyczących posiadania i prawidłowej eksploatacji separatorów amalgamatu będzie przedmiotem ewentualnych prac konceptualnych w Ministerstwie Klimatu i Środowiska.
Czy wszystkie gabinety muszą mieć separator amalgamatu?
Temat jest drażliwy, a pytania sugerują nieznajomość stanu rzeczy.
W związku z wycofaniem amalgamatu stomatologicznego w leczeniu stomatologicznym dla wszystkich pacjentów i zastosowaniu do wypełnień cementów szkłojonomerowych (cement szkłojonomerowy, cement szkłojonomerowy o zwiększonej gęstości; cement szkłojonomerowy wzmocniony żywicą) – tylko świadczeniodawcy, którzy usuwają wypełnienia amalgamatowe – zobowiązani są do wyposażenia gabinetów w separatory amalgamatu. Chodzi o zatrzymywanie i zbieranie cząstek amalgamatu, w tym również cząstek znajdujących się w zużytej wodzie.
Po wyposażeniu gabinetów w separatory amalgamatu zainteresowani świadczeniodawcy zakontraktować usługę polegającą na usuwaniu wypełnienia amalgamatowego. Koszt zakupu separatora miał być kompensowany poprzez dodanie do istniejących taryf produktów rozliczeniowych kosztów amortyzacji separatora.
Rozporządzenie ministra zdrowia z 2 czerwca 2023 r. w sprawie kryteriów wyboru ofert wprowadziło szereg zmian dotyczących stomatologii m.in. w zakresie punktacji ofert np. w przypadku usuwania amalgamatu. Wprowadzono w nim kryteria usuwania wypełnień amalgamatowych i punktacje za posiadanie separatorów amalgamatu.
Brak zainteresowania usługą usuwania wypełnień z rtęcią
W separatory amalgamatu powinny być wyposażone tylko te gabinety stomatologiczne, w których realizowane są zabiegi polegające na usuwaniu wypełnień amalgamatowych.
Propozycja zatem, aby kontrolować wszystkie gabinety stomatologiczne funkcjonujące w Polsce w poszukiwaniu separatorów amalgamatu nie ma uzasadnienia, bo taki obowiązek nie istnieje.
Sugerowanie, że srebrne plomby usuwane są przez lekarzy dentystów z ominięciem prawa nie jest oparte na jakichkolwiek racjonalnych przesłankach.
Co najwyżej można wyszukiwać omijających prawo. Inspektorzy powinni wówczas zgłaszać – jako pacjenci – chęć usunięcia amalgamatowych wypełnień a dopiero w przypadku uzyskania pozytywnej odpowiedzi – ustalać, czy w gabinecie tym funkcjonują unity wyposażone w separatory amalgamatu.
Usługa taka nie jest powszechna, bo mało kto decyduje się na zakup urządzenia (kilkanaście tysięcy złotych), w dodatku na podpisanie kosztowanej umowy z firmą odbierającą rtęć (zapełnione amalgamatem pojemniki należy przekazywać do unieszkodliwienia w szczególnym reżimie).
Co gorsza, sama procedura usuwania amalgamatu nie należy do obojętnych dla zdrowia lekarzy dentystów, a nie wszystko załatwiają ochronne uniformy i najbardziej wydaje systemy odsysające i wentylacyjne.
Źródło: infodent24.pl
Zaobserwuj nas w social mediach i bądź na bieżąco:
Zachęcamy do zakupu subskrypcji portalu -> TUTAJ.
Sprawdź wszystkie produkty dostępne w naszym sklepie internetowym.
