ZUS: Nowe przepisy w zasiłkach i orzekaniu – co się zmienia i od kiedy?
12 stycznia 2026 r. – Zakład Ubezpieczeń Społecznych opublikował szczegółowe informacje dotyczące nowej ustawy o zmianach w przepisach związanych z zasiłkami chorobowymi, zwolnieniami lekarskimi, kontrolami ich wykorzystywania oraz orzekaniem lekarskim. Prezydent podpisał ustawę 7 stycznia, a jej postanowienia wejdą w życie w kilku etapach.
Najważniejsze zmiany i terminy
14 dni od ogłoszenia ustawy
Już wkrótce ZUS zacznie stosować doprecyzowane przepisy dotyczące:
- kontroli orzekania o niezdolności do pracy,
- wystawiania zaświadczeń lekarskich.
Zmiany te mają usunąć wątpliwości dotyczące dotychczas stosowanych zasad kontroli oraz usprawnić postępowania. ZUS zyska np. możliwość żądania wyjaśnień od ubezpieczonych i dokładniejszego wykorzystania danych z kontroli wobec lekarzy wystawiających zwolnienia.
Po 3 miesiącach od ogłoszenia ustawy
Wprowadzone zostaną istotne regulacje dotyczące korzystania ze zwolnień lekarskich:
- Ubezpieczony będzie tracił prawo do zasiłku chorobowego m.in. wtedy, gdy podejmie pracę zarobkową lub działania niezgodne z celem zwolnienia, których wykonywanie może wydłużać lub utrudniać proces leczenia.
- Ustawodawca wyraźnie określił, co oznacza praca zarobkowa oraz co uznaje się za aktywność niezgodną z celem zwolnienia, z wyłączeniem zwykłych czynności dnia codziennego.
Zmiany w orzekaniu
Nowe przepisy kompleksowo regulują zasady wydawania orzeczeń przez ZUS:
- Pielęgniarki i fizjoterapeuci będą mogli orzekać w niektórych rodzajach spraw – np. fizjoterapeuci przy rehabilitacji prewencyjnej, a pielęgniarki w ocenach niezdolności do samodzielnej egzystencji.
- Lekarze orzecznicy będą mogli być zatrudniani na różne formy współpracy, także na kontrakty usługowe.
Nowe zasady wydawania orzeczeń obejmują m.in.:
- jednolite procedury postępowania,
- możliwość przeprowadzania e-wizyt,
- orzeczenia w formie elektronicznej,
- maksymalny 30-dniowy termin na wydanie orzeczenia oraz możliwość ponaglenia.
Ponadto określono szczegółowe reguły dostępu ZUS do dokumentacji medycznej oraz ich udostępniania – z krótszymi, precyzyjnymi terminami.
Podsumowanie
Ustawa wprowadza szeroki pakiet zmian, które mają usprawnić kontrolę i orzekanie w zakresie zwolnień lekarskich oraz doprecyzować prawa i obowiązki osób korzystających z zasiłków. Terminy wejścia w życie przepisów są zróżnicowane – od kilkunastu dni po ogłoszeniu ustawy do kilku miesięcy.
Zachęcamy do zakupu subskrypcji portalu -> TUTAJ.
Sprawdź wszystkie produkty dostępne w naszym sklepie internetowym.
