Celiakia w gabinecie ortodontycznym. Opis przypadku
W wieku rozwojowym jedną z istotnych, a często pierwszych manifestacji klinicznych celiakii, są zmiany w obrębie jamy ustnej. Szacuje się, że defekty szkliwa zębowego występują u 40-50% (według niektórych źródeł nawet do 64%) dzieci z nowo zdiagnozowaną chorobą, podczas gdy w populacji zdrowej odsetek ten wynosi zaledwie 6% (2, 3). Zmiany te, obok nawracającego aphthous stomatitis (występującego u ok. 46% chorych), mogą stanowić jedyny widoczny objaw toczącego się procesu autoimmunizacyjnego (2, 3). Ponieważ rozwój zębów stałych zbiega się w czasie z okresem aktywności nieleczonej celiakii, specyficzna hipoplazja szkliwa staje się trwałym markerem przebytego lub trwającego uszkodzenia organizmu (2).
Ortodonta, przeprowadzając rutynową ocenę stanu uzębienia oraz monitorując opóźnione wyrzynanie zębów, co również jest wiązane z celiakią, odgrywa kluczową rolę w procesie „aktywnego poszukiwania przypadków” (ang. active case-finding) (1, 2). Wczesne rozpoznanie w gabinecie specjalistycznym pozwala na uniknięcie poważnych konsekwencji układowych, takich jak trwałe zahamowanie wzrostu, zaburzenia mineralizacji kośćca (osteopenia dotykająca do 75% chorych dzieci) oraz opóźnienie dojrzewania płciowego (1-3).
Współczesna ścieżka diagnostyczna u dzieci, oparta na wytycznych ESPGHAN, umożliwia szybkie potwierdzenie podejrzeń klinicznych. W przypadku wysokiego miana przeciwciał tTG IgA (>10x powyżej normy) oraz dodatniego wyniku EMA możliwe jest postawienie diagnozy bez konieczności wykonywania inwazyjnej biopsji jelita cienkiego (2, 3). Niniejszy opis przypadku prezentuje proces diagnostyczny zainicjowany w gabinecie ortodontycznym, podkreślając wagę czujności stomatologicznej w identyfikacji tej choroby układowej.
Nieprawidłowo leczona celiakia zwiększa ryzyko osteopenii i osteoporozy w wieku dorosłym, [...]
