Bruksizm – jak to ugryźć?

Diagnostyka

Obserwację pacjenta prowadzimy już od momentu jego wejścia do gabinetu, zwracając uwagę na sylwetkę, wyraz twarzy, wymowę, samopoczucie. Dużą rolę w rozpoznaniu ma wywiad oraz obecność skutków uprawiania tej parafunkcji. Potrzebna jest dłuższa obserwacja pacjenta przez lekarza (za względu na nieświadomość istnienia parafunkcji), a w dalszym etapie leczenia – samoobserwacja.

W trakcie wywiadu pytamy pacjenta, czy w sytuacjach stresowych odruchowo zaciska zęby, czy po przebudzeniu nie odczuwa bólu w okolicy policzków i przydusznej, czy nie ma wrażenia „wydłużania” i drętwienia zębów bocznych? Czy ktoś z rodziny zauważył, że zgrzyta zębami w nocy? Czy zdarzyło się, że po przebudzeniu bolała go głowa? Czy bolą go kark i plecy?

Dowodem na istnienie bruksizmu jest obecność charakterystycznego patologicznego starcia zębów oraz anemizacja błony śluzowej w linii zgryzowej na języku i policzku. U osób, u których szkliwo ma rozluźnione i skruszone pryzmaty, obserwujemy ścieranie powierzchni siecznych i żujących oraz skrócenie ich koron klinicznych. Powstają również ubytki klinowe. Przeciążone zęby wykazują zwiększoną wrażliwość na bodźce chemiczne i termiczne.

Do objawów bruksizmu zliczamy:

a) objawy w obrębie mięśni twarzy i obręczy barkowej, takie jak:

– przerost mięśnia żwacza i skroniowego powodujący charakterystyczny obraz kwadratowej twarzy,

– bolesność palpacyjną przyczepów mięśni żwacza, skrzydłowych, skroniowego i mięśni nadgnykowych (w związku z podwyższeniem ich napięcia spoczynkowego),

– wzrost napięcia mięśni obręczy barkowej, szczególnie mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego, dwubrzuścowego i karku,

b)

w jamie ustnej:

• –  ubytki klinowe,
• –  tarczki wytarcia położone w polu zwarciowym i poza nim,
• –  macerację i anemizację błony śluzowej policzków i języka w li-nii zwarciowej,
• –  różnego stopnia starcie zębów(po wykluczeniu dentinogenesisimperfecta hereditaria),
• –  wybroczyny krwawe w przyzębiu zębów przeciążonych.

Do objawów bruksizmu możemy też zaliczyć złamania, pękanie protez ruchomych czy stomatopatie protetyczne, w których przyczyną jest np. jednostronne napięcie mięśni żwaczowych.

Sprawdź wszystkie produkty stomatologiczne dostępne w naszym sklepie internetowym

Powikłania

Bruksizm doprowadzić może do poważnych zaburzeń w układzie stomatognatycznym i szerzej pojętym układzie „górnej ćwiartki” kręgosłupa. W układzie stomatognatycznym najbardziej niekorzystny wpływ wywiera on na staw zębowo-zębowodołowy, skroniowo-żuchwowy i zębowo- zębowy.

Powikłania bruksizmu w stawie skroniowo-żuchwowym są następujące:

– w badaniu klinicznym i podczas żucia bolesność tkanek zakrążkowych i torebki stawowej,

– patologiczne objawy akustyczne w postaci trzasków,

– zaburzenia ruchomości żuchwy: ograniczone ruchy żuchwy, nadmierne kompensacyjne ruchy żuchwy, niejednakowy zakres ruchów bocznych żuchwy, zbaczanie przy ruchu wysuwania żuchwy, zbaczanie żuchwy w czasie jej przywodzenia lub odwodzenia.

Powikłania dotyczące mięśni „ górnej ćwiartki”:

– bóle głowy spowodowane promieniowaniem z napiętych patologicznie mięśni żwaczowych,

– przerost mięśni,

– uczucie zmęczenia i tzw. poranna sztywność mięśni.